Untitled Document
Thứ tư, 13 Tháng 12 2017
TỔNG ĐÀI GIẢI ĐÁP - TƯ VẤN HÀNG KHÔNG
  • Tiếng Việt (Vietnamese)
  • English (United Kingdom)

Những quán cà phê trăm tuổi ở Hà nội...

Café từng là đồ uống xa lạ, thậm chí là xa xỉ vào cái ngày nó mới đặt chân lên đất An Nam. Người Pháp không chỉ mang đến thuốc súng với gông cùm, mà còn để lại cả vị café đượm nồng quyến rũ ở lại Hà Nội. Thế kỷ trước, nhắc đến café ở Hà Nội, người ta nghĩ đến Nhân – Nhĩ – Dĩ – Giảng, Nhân – Nhĩ – Dĩ – Năng, hay 'tam giác café' Nhân – Lâm – Giảng.

Những quán café cổ ngày ấy, hiện vẫn trường tồn bất chấp khắc nghiệt của thời gian. Nhưng để tồn tại đến ngày sau, mỗi cá thể đều tìm cho mình phương thức để bám trụ trong môi trường kinh tế khắc nghiệt, với đủ hình đủ vẻ cà phê thời hiện đại: café vỉa hè, café vườn, café sách, café tình nhân, café bóng đá...

QUÁ KHỨ

Café Giảng

Giảng là một trong những thương hiệu cà phê có tiếng lâu đời ở Hà Nội, lấy tên từ chính chủ nhân là cụ Nguyễn Văn Giảng. Cụ Giảng từng là nhân viên pha chế ở khách sạn Metropole thời Pháp thuộc (1930-1945). Được biết, món cafe trứng nổi tiếng ở Giảng, được cụ biến thể từ thức uống Capuchino thời làm ở Metropole hồi đó.

Theo lời kể của ông Nguyễn Trí Hòa (con trai út của cụ Giảng), chủ quán café Giảng ở 39 Nguyễn Hữu Huân, thì Café Giảng ra đời vào khoảng năm 1946, tại số 90 phố Cầu Gỗ. Sau cải cách 1955, quán chuyển qua số 7 Hàng Gai, đây chính là địa điểm gắn với miền ký ức đi cùng năm tháng của nhiều người Hà Nội.

Café Giảng ngày còn ở số 7 Hàng Gai 

Năm 1988-1989, cụ Giảng qua đời, khi đó con gái của cụ là bà Bích, giáo viên dạy Văn cấp ba, ra mở riêng một quán café ở số 13 Đinh Tiên Hoàng.

Café Đinh (13 Đinh Tiên Hoàng)

Cho đến tận đầu những năm 2000, café Giảng ở số 7 Hàng Gai mới chia tách thành 2 quán café Giảng như bây giờ: một ở 39 Nguyễn Hữu Huân và một ở 106 Yên Phụ.


Quán Giảng (39 Nguyễn Hữu Huân) biển hiệu khiêm tốn, nằm sâu trong một ngõ nhỏ
“Đặc sản” của café Giảng là café trứng. Món này bây giờ cũng có thêm nhiều "nhánh" với đậu xanh trứng, bia trứng, rum trứng… Hương vị của Giảng ở Nguyễn Hữu Huân, ở Yên Phụ hay ở café Đinh cũng không giống nhau, tùy theo gu của từng ông bà chủ mới.

Café Nhân

Café Nhân đã ra đời và gắn bó với người Hà Nội từ năm 1946. Song đó không phải là tên hiệu của gia đình một cụ Nhân mở giữa lòng phố cổ Hà Nội như nhiều người vẫn lầm tưởng mà ở một vùng sơ tán của những người Hà Nội yêu nước. Café Nhân chính là đứa con tinh thần của vợ chồng cụ Nguyễn Văn Thi và cụ Trần Thị Thanh Kỳ.

Năm 1946, ông Thi cùng với 2 người bạn là cụ Thế và cụ Nhân đã tự nghiên cứu, mua cà phê về rang, xay. Sau những mẻ cà phê đầu tiên không thành công, ôcụ Thi phải vào sâu trong liên khu 4 cũ, chọn mua hạt và nghiên cứu pha trộn cho ra loại cà phê đậm đà của riêng mình.

Cả ba ông thống nhất lấy từ Nhân cho tên hiệu của quán và sản phẩm. Tuy do ba người sáng lập, nhưng chỉ có gia đình cụ Thi - Kỳ là người trực tiếp tìm tòi, chế biến và kinh doanh. Khi quán mở ra, anh em kháng chiến chọn đây là điểm gặp gỡ, móc nối liên lạc, trao đổi tin tức quân sự, tình báo giữa nội thành và vùng sơ tán địa phương.

Café Nhân cũng từng sơ tán đến Nho Quan năm 1949, đến năm 1951, cuộc kháng chiến chống pháp bước sang giai đoạn cuối cụ Thi trở về Hà Nội mở quán cà phê để làm nơi sinh hoạt của đội biệt động tại số nhà 100 phố Cầu Gỗ.

Năm 1980 sau khi nghỉ hưu, cụ Kỳ quyết định mở lại quán cà phê ở số 27 phố Lương Ngọc Quyến. Do khó khăn về địa điểm và lại có tuổi, cụ Kỳ đã thôi không trực tiếp bán hàng mà giao lại cho cô con gái Út là bà Nguyễn Thị Như Hạnh.


Café Nhân (39D Hàng Hành) - tiện nghi và hiện đại ở 'con phố café' 

Bà Hạnh thuê lại bãi đất trống ở ngã ba Hàng Hành (tức số nhà 39D ngày nay) làm nơi khởi nghiệp. Khách tới đây chủ yếu là khách quen của cà phê Nhân từ thời trước đó.

Café Lâm

Café Lâm ra đời từ năm 1952 ở vườn hoa Chí Linh, quán mang tên chính chủ nhân của nó là cụ Nguyễn Văn Lâm. Theo lời kể của bà Nguyễn Thị Bích, con gái của cụ Lâm hiện đang trông nom quán ở 60 Nguyễn Hữu Huân: “Ngày ấy Lâm đã là điểm đến ưa thích của các giới công chức làm việc ở Ngân hàng, bưu điện, giới văn nghệ sĩ… Đến năm 1955, quán chuyển qua Tông Đản rồi năm 1960 thì chính thức chuyển về địa chỉ 60 Nguyễn Hữu Huân như bây giờ".


Cafe Lâm (60 Nguyễn Hữu Huân) vẫn giữ nét mộc mạc, thâm trầm suốt mấy chục năm qua

Vị café ở Lâm cũng vô cùng đặc biệt, nó sắc và hơi ‘khét’ so với bình thường, nhưng đủ độ, ‘khét’ rất ngọt, rất say. Bà Bích cho biết, hạt café ở Lâm được lựa chọn rất kỹ, được rang xay mộc 100% (không pha hương liệu và phụ gia) với tỷ lệ đặc biệt, vì thế mà café vẫn giữ nguyên hương vị suốt 60 năm qua.

Không gian bên trong café Lâm vẫn giữ được gần như nguyên vẹn

Có một đặc trưng nữa ở Café Lâm khó có thể lẫn được, đó là tranh. Café Lâm nổi tiếng bởi những bức tranh của các danh họa tên tuổi như: Bùi Xuân Phái, Tô Ngọc Vân, Nguyên Hồng, Nguyễn Sáng, Võ Tư Nghiêm,... Cụ Lâm ngày trước là người mê tranh, có bức cụ tìm mua, có bức là các họa sỹ đem tặng, có bức được ký họa ngay tại quán. 

Ngày nay, người Hà Nội đến với café Lâm để nhâm nhi ly cafe đắng, ngắm tranh và cảm nhận mùi thời gian lặng lẽ tồn tại trong nhịp chảy cuộc sống, trong sự đổi thay của phố phường.

 ...VÀ BÂY GIỜ

Như những cá thể khác trong nền kinh tế thị trường, người làm kinh doanh – những hậu duệ trực hệ của các bậc tiền nhân khai sinh ra các thương hiệu nổi tiếng này, phải cân nhắc lựa chọn giữa việc gìn giữ bản sắc hay thay đổi phong cách theo xu hướng thị trường.

Café Lâm 

Café Lâm ngày nay vẫn còn đậm nét cổ và gần như vẫn nguyên bản ở số 60 Nguyễn Hữu Huân. Bà Bích (con gái cả cụ Nguyễn Văn Lâm) cho biết, ngôi nhà này trở thành ngôi nhà thờ của gia đình, các anh chị em thay phiên nhau trông nom nhà cửa, lưu giữ lại giá trị của tiền nhân để lại cho con cháu đời sau.

Cafe Lâm (60 Nguyễn Hữu Huân) nhìn từ ngoài ...

Địa chỉ 60 Nguyễn Hữu Huân vẫn là điểm đến cho hơn 300 lượt khách mỗi ngày. Quán nhỏ, diện tích khoảng 100 m2 (trong nhà, chưa tính ngoài vỉa hè), tổng số 25 bàn nhỏ (mỗi bàn tối đa khoảng 4 khách), 8 nhân viên phục vụ, giá bán trung bình 1 ly café khoảng 20.000 đồng, (lượng khách uống đồ uống thay thế không lớn), doanh thu riêng đồ uống của quán vào khoảng trên 6 triệu đồng/ngày, chưa kể doanh thu nhờ kinh doanh café bột.

... phía bên trong ...
... và ngách trong nữa.

Café Lâm đã đăng ký thương hiệu và có mặt trên bản đồ du lịch như một địa điểm cần phải đến ở Hà Nội. Hiện ở phố Nguyễn Hữu Huân có hai quán café Lâm ở số 60 và số 91, do hai chị em con cụ Lâm đứng ra kinh doanh. Bên cạnh đó, thương hiệu café Lâm cũng kinh doanh chuyên về café bột đóng gói ở số 78 Nguyễn Hữu Huân (đồng thời làm đại lý cho một số nhà sản xuất rượu và yến sào).

Cafe Lâm ở 91 Nguyễn Hữu Huân

Café Giảng 

Quán café Giảng ở Nguyễn Hữu Huân mới được ông Nguyễn Trí Hòa (con út cụ Nguyễn Văn Giảng) tách ra khi bán địa điểm ở số 7 Hàng Gai năm 2007-2008.

Café Giảng - 39 Nguyễn Hữu Huân, một quán cafe có bảng hiệu rất khiêm nhường, đi vào ngõ sâu và dừng lại một 'cái giếng trời'.

Quán Giảng mới ở Nguyễn Hữu Huân có 2 tầng, mỗi tầng diện tích khoảng 70m2. Phong cách đã thay đổi nhiều so với ngày ở Hàng Gai: Bàn ghế được bài trí khá đẹp mắt, cây kiểng, tiểu cảnh xanh mát từ chiếu nghỉ hành lang lên đến giếng trời và khu bàn ghế cho khách.

Café Giảng ngày còn ở số 7 Hàng Gai 

Khách lui tới cafe Giảng khá tấp nập nhưng không xô bồ, mà nhẹ nhàng như chính phong cách nho nhã từ bao lâu nay của người Hà Nội. 

Lối lên gác 2 của Cafe Giảng - 60 Nguyễn Hữu Huân có nhiều cây kiểng và tiểu cảnh từ cầu thang, chiếu nghỉ đến khu bàn khách

... và không gian ở bên trong.

Ông Nguyễn Trí Hòa - chủ quán cho biết, café gia truyền ở Giảng vẫn do một tay ông chọn lựa từ những hạt café 'gà ri' từ Nghệ An (một cách chơi chữ của chủ quán: hạt cafe ở Nghệ An nhỏ và thơm nên gọi là 'gà ri', hạt cafe ở Tây Nguyên to hơn được gọi là 'gà gô), rang xay mộc và pha chế theo phương thức bí truyền. 

Đặc sản ở café Giảng vẫn chủ đạo với café trứng, nhưng được biến tấu thêm nhiều nhánh với đậu xanh trứng, bia trứng, rum trứng… cho hợp với thị hiếu của nhiều khách hàng. Ngoài ra, quán cũng có thêm nhiều đồ uống giải khát thịnh hành khác như nước chanh, sấu, sữa đậu nành… 

Café Đinh

Quán cafe của bà Bích (con gái thứ hai của cụ Giảng. Bà Bích mới mất cách đây 1 tháng) nay được gọi thành café Đinh (vì nằm trên phố Đinh Tiên Hoàng). 

Café Đinh ở sâu sau một dãy hàng bán cặp, túi xách, lên cầu thang hẹp và tối, trên gác hai của một căn nhà cổ, có ban công nhỏ nhìn ra hồ Hoàn Kiếm. 

 


Không gian café Đinh không khác nhiều so với hơn 20 năm trước.

Không gian ở đây vẫn không khác mấy so với hơn 20 năm về trước, lụp xụp và chật chội với hơn chục chiếc bàn gỗ nhỏ cùng hàng tá ghế đủ loại kê san sát nhau. Cafe Đinh được bà Bích giữ gìn như một góc Hà Nội thời bao cấp, dành cho những ai sống “bụi” một chút với Rock, vừa chuyện trò vừa nhấm nháp ly café, hay trầm ngâm trước phố phường ngược xuôi hối hả.

Café Nhân

Sự chuyển mình của kinh tế thị trường khiến các mô hình kinh doanh thời bao cấp có thay đổi ít nhiều là điều dễ hiểu. Café Lâm hay café Giảng đã có chút 'tân thời' cho hợp với thế hệ trẻ bây giờ, còn với café Nhân, có lẽ là sự lột xác mạnh mẽ nhất.

Café Nhân đã khác xưa nhiều, ồn ào và hiện đại hơn

Sau khi nhận từ cha mẹ việc kinh doanh buôn bán,  Nguyễn Thị Như Hạnh (con gái cụ Nguyễn Văn Thi - người khai sinh thương hiệu cafe Nhân) thuê lại bãi đất trống ở ngã ba Hàng Hành (tức số 39D ngày nay) làm nơi khởi nghiệp. 

 

Phố Hàng Hành khi ấy chỉ là một ngõ nhỏ vắng vẻ chỉ đi vừa chiếc xích lô, là chỗ cho mấy đứa trẻ rải chiếu và chơi bi. Cái quán nhỏ, vách bằng cót ép, lợp lá chuyên bán bánh mỳ và cafe của bà Hạnh là loại hình kinh doanh duy nhất của phố. 

Kinh doanh cafe thời bao cấp mọi thứ đều phân phối, đường và sữa cực kỳ hiếm nhưng nhờ tài xoay xở của bà Hạnh, cafe Nhân ngày càng đông khách.

Năm 2003, bà Hạnh thành lập Công ty TNHH Cà phê Nhân 

Công ty TNHH cafe Nhân không chỉ buôn bán sản xuất cafe đơn thuần, còn phát triển nhiều dịch vụ khác như buôn bán sản xuất hàng lương thực thực phẩm, nước giải khát đóng chai, lon, hộp; kinh doanh dịch vụ nhà hàng khách sạn; đại lý mua, đại lý bán, ký gửi hàng hoá... với lượng nhân viên lên đến hơn 80 người.

Cho tới thời điểm này, ở Hà Nội đã có gần một chục quán mang thương hiệu cafe Nhân do các con và cháu ông bà Thi Kỳ mở, như: Cà phê Nhân số 39D Hàng Hành, số 9 Láng Hạ, số 143 Nguyễn Thái Học, phố Đê La Thành...

Đến với café Nhân ở Hàng Hành bây giờ, khó có thể hình dung về một café tuổi đời hơn 60 năm ở đất Kinh Kỳ. Có chăng chỉ lưu giữ chút nào đó của hương vị của cafe Nhân, đậm đà danh tiếng mấy chục năm nay.

Không gian được 'lột xác' và hiện đại hóa hoàn toàn

Không gian ở café Nhân không khác gì những quán café hiện đại bây giờ. Quán hai tầng rộng rãi với bàn ghế sofa, giữa là một tầng lửng ngồi bệt, tầng 3 là khu văn phòng công ty. Nhân hiện đại từ cách bài trí kiến trúc; tiện nghi với đầy đủ điều hòa nhiệt độ, ti-vi, wifi; phong phú cùng thực đơn đủ món đồ ăn đi kèm và chuyên nghiệp với nhân viên phục vụ có đồng phục lịch sự, hóa đơn thanh toán đàng hoàng. 

Khách đến café Nhân bây giờ cũng đa dạng hơn, dân văn phòng chuộng cafe Nhân bởi thương hiệu lớn, quán đẹp, tiện nghi, lại ở giữa khu trung tâm (cả phố Hàng Hành nay trở thành phố café tấp nập sát bờ hồ Hoàn Kiếm).

Kết

Lịch sử hơn 60 năm khiến các thương hiệu café phố cổ trở thành địa điểm dừng chân lý tưởng cho những ai yêu Hà Nội, muốn tìm hiểu văn hóa hay hồi tưởng lại ký ức một thời đã xa. Nhưng chính kinh tế thị trường lại khiến các ông bà chủ kế nghiệp phải cân nhắc kỹ càng cho mỗi quyết định đối với gia tài di sản mà cha mẹ họ dùng cả đời dày công vu đắp.


Kỳ Anh

Theo TTVN